امروزه انواع مختلفی ازنشریات علمی، مجلات تحقیقی، خلاصه پژوهش کنفرانسها ، گزارش یافته ها ،جمع بندیهای سالیانه علمی وجود داشته و منتشر می گردند . اما سنگ بنا و مبنای اصلی تمام آنها بخصوص درتحقیقات علمی امروزی پژوهش علمی پایه و نو میباشند که توسط اکثر مجلات علمی چاپ میگردند.دراینجا نیازی نیست که بطور دقیق پژوهش علمی پایه را تعریف کرده و شرح دهیم، ولی بطور خلاصه پژوهشعلمی پایه و نو به پژوهش ای گفته می شود که تاکنون چاپ نشده و مربوط به تحقیق انجام شدهای باشد. هر مجلهای برای خود تعریفی از این نوع پژوهش دارد، ولی تقریبا تمام تعریفات حول همین عبارت پژوهش پایه وتحقیقات پایه می چرخند .
دلایل دخیل درنوشتن پژوهش کدامند ؟ آیا به این علت است که با چاپ تعدادی پژوهش ترفیع علمی خواهیدگرفت ؟ آیا استاد راهنمای شما می خواهد بعضی از نتایج کاری که توسط شماانجام می شده و یا میشود راببیند ؟ و آیا شما می خواهید با استفاده از داشتن پژوهش به کنفرانسی بروید ؟ ممکن است در جامعة علمیامروزی اینها دلایل کافی و معمول برای چاپ پژوهش باشند، ولی در اصل دلایل واقعی نیستند .
ادامه مطلب ...2- حروفچینی و صفحهآرایی باید در برنامة میکروسافت-وُرد (نسخههای 2000، XP، 2003 یا جدیدتر) انجام گیرد. تایپ در برنامههایی از قبیل زرنگار قابل قبول نیست. هنگام تسویه حساب، باید آخرین نسخة کامپیوتریِ مربوط به پایاننامة اصلاحشده بهصورت یک فایل واحد (مشتمل بر خلاصة فارسی و انگلیسی، صفحة عنوان، فهرست، تمامی فصلها، جداول، نمودارها، منابع و مآخذ و ...) بهانضمام دو فایل دیگر، یکی محتوی خلاصة فارسی و دیگری محتوی خلاصة انگلیسی بر روی فلاپی یا CD تحویل واحد پژوهش و پایاننامهها گردد.
3- قلم[1] متن پایاننامه باید لوتوس یا کُمپسِت معمولی و اندازة آن 13 باشد. همچنین، فاصلة خطوط از هم[2] یکونیم برابر است. فاصلة متن از کنارة صفحات عبارتند از 4 سانتیمتر ازپایین، 4 سانتیمتر از راست، 4 سانتیمتر از بالا و 2 سانتیمتر از چپ. نحوة قرارگیری صفحة خلاصة انگلیسی و صفحة عنوان انگلیسی در انتهای پایاننامه همانند کتابهای انگلیسی است یعنی اگر پایاننامه از آخر ورق زده شود، روی آنها بهطرف بالا قرار میگیرد. بنابراین، در این صفحات باید فاصلة متن از طرف چپ 4 سانتیمتر و از طرف راست 2 سانتیمتر باشد.
تذکر: کلیة مطالب این راهنما با رعایت اصول ذکر شده چاپ شده است.
4- کلیة بخشهای پایاننامه کاملاً ساده و بدون کادر[3] بوده و سرصفحه[4] و پانویس[5] ندارند. قبل از شروع هر فصل و همچنین قبل از شروع بخش مراجع، یک صفحة سفید بدون کادر که شماره و نام فصل یا عنوان "مراجع" با اندازة درشت و خوانا در آن درج شده قرار میگیرد. شمارة صفحات در پایین و وسط اوراق درج میشوند. شروع شمارة صفحه از ابتدای فصل اول و پایان آن، انتهای بخش مراجع میباشد. صفحات سفید عناوین فصول که قبل از هر فصل قرار میگیرند، نباید شمارة صفحه داشته باشند.
ادامه مطلب ...اصول آموزش نماز به کودکان و نوجوانان (3)
باید کودک را به مظاهر عمل و تکرار در این ظاهر انس دهیم تا باطن او شکل گیرد. تجارب و تعالیم علمی نشان داده اند، که حتی عمل ریایی در صورت تکرار در فردی تثبیت میشود. پس از تثبیت، میتوان یک عمل ریایی را به صورت واقعی و بی ریا درآورد; به شرط اینکه نیت عمل را عوض کند.
این روش، بویژه درباره کودک مؤثر است. مثلاً، ممکن است کودک یا نوجوانی از طرف امام جماعت تشویق شود و خاطرهی خوشی در ذهنش شکل بگیرد. لذا، وی مدتی به خاطر همین تشویق، به مسجد میرود. پس از مدتی، جاذبههای معنوی مسجد و حالات نماز گزاران به هنگام نماز، این فرد را مجذوب خود میکند و او را فردی مذهبی بار میآورد.
این گونه، ما کودک را به تکرار ظاهر در عبادت سوق میدهیم، تا زمینه برای انس به عبادت، تثبیت عمل و ایجاد عادت، در او فراهم آید[1].
پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلّم ـ، بزرگ مربی مکتب اسلام، در زمینهی آموزش نماز و تکرار آن برای نوهی گرامی شان، حضرت امام حسین علیه السلام چنین رفتاری داشتند: «روزی حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلّم قصد خواندن نماز را داشتند. امام حسین علیه السلام در کنار جد بزرگوارشان بودند و قصد همراهی با پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم را داشتند. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم تکبیر گفتند، ولی امام حسین علیه السلام نتوانستند آن را تکرار کنند. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم تکبیر دوم، سوم، چهارم، پنجم و ششم را گفتند. بالاخره، در هفتمین بار، تکبیر امام حسین علیه السلام صحیح ادا شد و نماز آغاز گردید»[2]. این شیوه رفتار نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلّم ـ، میتواند الگو و روش خوبی برای والدین و مربیان باشد. آنان باید همانند پیامبر عظیم الشأن اسلام صلی الله علیه و آله و سلّم ـ، مراحل رشد کودک را در نظر بگیرند و سعی کنند با صبر و حوصله، به نیاز فطری کودکان پاسخ مناسب بدهند.
ادامه مطلب ...تکالیف سنگین، زود هنگام و خارج از طاقت و توان کودک، ممکن است صدمه ای جبران ناپذیر بر اعتقادات دینی و مذهبی کودکان وارد آورد.
در تعالیم اسلامی، توصیه های فراوانی در زمینه آموزش تدریجی مسائل دینی آمده است. امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند: وقتی کودک به سن سه سالگی رسید، از او بخواهید که هفت بار عبارت «لا اله الا الله» را بگوید. سپس، او را به حال خود وا گذارید تا به سن سه سال و هفت ماه و 20 روز برسد. در این هنگام، به او آموزش دهید که هفت بار بگوید: «محمد رسول الله». سپس، تا چهار سالگی او را آزاد بگذارید. در آن هنگام، از وی بخواهید که هفت مرتبه عبارت: صلی الله علیه و آله» را تکرار نماید. سپس تا پنج سالگی او را آزاد بگذارید. در این وقت، اگر کودک دست راست و چپ خود را تشخیص داد، او را در برابر قبله قرار دهید و سجده را به او بیاموزید، در سن شش سالگی، رکوع، سجده و دیگر اجزای نماز را به او آموزش دهید. وقتی هفت سال او تمام شد، به او بگویید که دست و صورت خود را بشوید (در مورد وضو نیز بتدریج وضو گرفتن را بیاموزید). سپس، به او بگویید که نماز بخواند. آنگاه کودک را به حال خود وا گذارید تا نه سال او تمام شود... در این هنگام، وضو گرفتن صحیح را به او بیاموزید و او را به نماز خواندن وادارید[1].
ادامه مطلب ...یکی از پرسش هایی که گاه برای مبلّغان پیش می آید، این است که در آموزش و تدریس رساله های توضیح المسائل به همگان به ویژه جوانان چه روش ها و نکاتی را باید در نظر گرفت و چه زاویه دید و نگاهی را باید در نظر داشت تا برای آنان گیرا و جذّاب باشد؟ و تعبیر «عبوس بودنِ» چهره رساله ها از زبان برخی به صورت موجبه کلیّه جاری نشود.
در پاسخ به این پرسش و هنگام آموزش و بیان رساله های عملیه به همگان به ویژه جوانان، باید چند زاویه دید را دوباره در نظر آورد تا بر جذّابیّت آموزش احکام الهی و مسائل شرعی افزود.
اینک نگاهی دوباره به آموزش رساله می افکنیم و پیشاپیش از به کارگیری بعضی از واژه ها یا مسائل شرعی به عنوان نمونه و مثال پوزش می خواهیم:
1 ـ بیان معادل های فارسی: برای برخی از واژه های رساله ها می توان معادل فارسی آن ها را نیز بیان کرد، مانند «پاک کننده ها» برای «مُطَهِّرات» و «نیم خیز نشستن» برای «تَجافی».
2 ـ بیان معادل های مفهوم تر و رایج تر: برای بعضی از واژه های توضیح المسائل ها می توان معادل عربی امّا مفهوم تر و رایج تر آن ها را بیان کرد، مانند «ادرار» برای «بَول»، «مدفوع» برای «غائط» و
«استفراغ» برای «قَی» که همه این واژه ها عربی هستند، ولی واژه های نخستین رایج تر و قابل فهم ترند.
ادامه مطلب ...اصول آموزش نماز به کودکان و نوجوانان
برای رسیدن به اهداف تربیت دینی و ترویج فرهنگ نماز، همکاری همه ارگانها و نهادها بویژه نهادهای فرهنگی و تربیتی ضرورت نام دارد.
خانه، مدرسه و جامعه (مسجد، رسانهها و...) در انجام دادن وظایف تربیتی و پرورش مسائل دینی، مکمل یکدیگرند.
پیوند و ارتباط نزدیک خانه، مدرسه و جامعه (مسجد و رسانهها و...) با یکدیگر، در واقع پیوند استوانههای تربیت صحیح و منطقی است. امروزه، لازم است مدارس یک علاقه واقعی و باطنی، برای حضور مستمر و ارتباط نزدیک دانش آموزان با مساجد، در آنان ایجاد کنند. در این راستا، مدارس نباید فقط به ساختن نمازخانهها اکتفا کنند. هر چند ساخت و توسعه نمازخانهها اقدامی مثبت و ارزنده برای رسیدن به ارزشها و مقدسات والای دینی است، اما هیچگاه جای مساجد و اثرات سازندهی آنها را نمیگیرد.
لازم است، همهی تلاش دست اندرکاران تعلیم و تربیت، بر این باشد که پیوندی واقعی ـ نه ظاهری و صوری ـ بین خانه، مدرسه و جامعه ایجاد کنند. با این گونه پیوند، هم خانه به فضایی اسلامی و آکنده از ارزشهای معنوی تبدیل میشود و هم، مدرسه نقش سازنده و هدایتگری در زمینهی ارزشهای دینی مییابد. از این رو، با هماهنگی و یکسانی فضای حاکم و ارزشهای معنوی و دینی در خانه و مدرسه، بسیاری از تعارضات و مشکلاتی که ممکن است برای کودکان در نتیجهی ناهماهنگی بین خانه، مدرسه و جامعه ایجاد شود، بر طرف میگردد.
البته، این پیوند باید مستمر باشد; نه مقطعی و وابسته به شرایط خاص. چنین پیوندی، کاری گروهی و حرکتی اجتماعی را میطلبد. این گونه کارها، بس پیچیده است و با چند بار بردن دانش آموزان به مسجد و حضور فیزیکی آنان، نمیتوان به نتایج مطلوب و رضایتبخش رسید.
ادامه مطلب ...
افزایش توانایی های روانی اجتماعی کودکان و نوجوانان به منظور مقابله با مشکلات و کشمکش های زندگی .
پژوهش های بی شماری نشان داده اند که بسیاری از مشکلات بهداشتی و اختلالات روانی عاطفی، ریشه های روانی اجتماعی(Psychosocial) دارند.
این پژوهش ها سه عامل مهم را با سوء مصرف مواد مرتبط می دانند[1]:
1. پایین بودن عزت نفس
2. ناتوانی در بیان احساسات
3. فقدان یا کمبود مهارت های ارتباطی
بر اساس پژوهشی که در سال 1987 میلادی بر روی 1684 دانش آموز انجام شد، مشخص گردید که سوء مصرف دارو با «استرس» ارتباط دارد.[2]
و پژوهش دیگری در سال 1988 نشان داد که اعتیاد به مواد مخدر در مراحل ابتدایی، با ناتوانی در برقراری ارتباط با والدین و همسالان رابطه دارد.[3]
بسیاری از پژوهش های علمی حاکی از آنند که پایین بودن عزت نفس با موارد زیر ارتباط دارد:
ادامه مطلب ...