مزرعه چاپارل

همه چیز و هیچ چیز

مزرعه چاپارل

همه چیز و هیچ چیز

خوشنویسی مسلمانان در چین

خوشنویسی مسلمانان در چین



رضا مرادزاده در چند سال گذشته قرآن پژوهان و هنرمندان قرآنی از کشورهای گوناگون در بخش بینالملل نمایشگاه شرکت کردهاند. سال گذشته «استاد حاج یحیی صنوبر لین سونگ» مترجم و پژوهشگر قرآنی و «هلال تانگ شولین» خوشنویس مسلمان در غرفه چین حضوری فعال داشتند و به منظور تجلیل و بزرگداشت خدمات مسلمانان چین به ساحت مقدس قرآن کریم و زنده نگهداشتن یاد و نام قرآن کریم در چین این مقاله اختصاص به بررسی هنر خوشنویسی مسلمانان در چین دارد.

متن ترجمه کامل قرآن مجید به زبان چینی فضایی معادل یک کمد بزرگ را به خود اختصاص داده است در تاریخ چین از دورانهای کهن تا زمان معاصر، خوشنویسان چیرهدستی میزیستهاند که در عرصههای ادب و شعر و هنر از ابداع و نتایج شگرف برخوردار بودهاند. مسلمانان چین در تاریخ فرهنگ و هنر چین جایگاه و نقش والایی دارند و از هنگام ورود به سرزمین چین همواره خدمات شایان توجه در زمینههای گوناگون از جمله خطاطی، نقاشی، هنرهای دستی، خوشنویسی، موسیقی، هنر آشپزی و نمایشهای همراه با موسیقی به جامعه چین عرضه کردهاند. خوشنویسان، خطاطان و نقاشان مسلمان معاصر هم بسیارند.

«خی بولونگ» خطاط مسلمان از قوم هویی و اهل استان «شان دونگ» در ترسیم دورنماهای طبیعی و نگارش خطوط پرمایه با استفاده از مرکب چینی ذوق سرشاری از خود بروز داده و بیشتر آثار او در نمایشگاه هنرهای زیبای چین و موزه استان «شان دونگ» نگهداری میشود. کارهای "جین فن" خوشنویس اهل "جینان" زیر عنوان "کتیبههای عصر وی" از آثار بینظیر است و در هنر تحریر خطوط درشت هم معروفیت بسیار دارد.

"دونگ شوشی" خطاط 76 ساله شهر"سوجو" در خوشنویسی و همچنین نقاشی گل و میوه، شکوفهها، گیاهان و شاخ و برگ درختان و حک اسامی بر مهر کارهای گرانقدری دارد که بارها در پکن به نمایش درآمده و در محافل خوشنویسی ژاپن نیز شهره خاص و عام است.

ادامه مطلب ...

از صداى سخن عشق، ندیدم خوشتر

از صداى سخن عشق، ندیدم خوشتر



یادگارى که در این گنبد دوار بماند

خرقه ‏پوشان همگى مست گذشتند و گذشت

قصه ماست که بر هر سر بازار بماند

ایام مسلمیه، ایام شهادت حضرت مسلم بن عقیل (نهم ذى الحجه) پیشاهنگ نهضت کربلا و سفیر امام حسین (ع) به سوى مردم کوفه و هانی بن عروه، از شیعیان با وفا و میزبان و همرزم مسلم بن عقیل را به سوگ می نشینیم.

وصال مسلم به ملکوت، او که در عرفه شهید شد تا دعاى عرفه مولى الکونین را تفسیر کند و حماسه مسلم بودن و تسلیم نشدن را بیافریند.

به یاد روح بزرگ انسانهاى خود ساخته و پاکی که ایثارشان در راه خدا الهام بخش تعهد و فداکارى است. عظمت انسانى چهره ‏هاى پرفروغ تاریخ خونبار ما چون مسلم بن عقیل و هانی بن عروه، اسوه همه کسانى است که در زندگى به هدف هایى والاتر از دنیا اعتقاد دارند و ارزشهاى متعالى را مى ‏جویند. انسانهاى نمونه از نظر ایمان، اخلاق، شهامت، جوانمردى و استقامت، همیشه زینت تاریخ بوده و هستند.

«مسلم بن عقیل‏» یکى از این چهره‏ هاست. شنیدن نام این انسان والا و سرباز فداکار راه حق، یاد آور همه خوبیها، رشادتها و جوانمردی هاست; و خواندن زندگینامه این سردار رشید اسلام، درس آموز و الهام‏ بخش و سازنده است. حماسه مسلم‏بن عقیل در کوفه، پیش درآمدى بر نهضت عظیم عاشورا بود; و خود مسلم، پیشاهنگ نهضت‏ سیدالشهدا -علیه ‏السلام و سفیر انقلاب کربلا و پیش مرگ حماسه تاریخ‏ ساز و جاویدان عاشورا بود.

درباره مسلم، چه مى‏ توان گفت، جز بیان صداقت و رشادت و ایمانش؟ و چه مى ‏توان نوشت، جز فداکارى و حماسه و آزادگى ‏اش، و چه مى ‏توان شنید جز عمل به وظیفه و اطاعت از امام و جهاد در راه حق تا مرز شهادت. و مسلم ‏بن عقیل کیست؟ تجسمى از ارزشهاى والاى مکتب; الگو و اسوه ‏اى از یک جوانمرد سلحشور و انقلابى پاکباخته و دل به راه خدا داده و سر به راه دوست ‏سپرده و قدم در راه‏ حق نهاده و با شهادت به معراج قرب پروردگار رسیده.

ادامه مطلب ...

آستانِ بلند و دستِ تهی

لطفا ابتدا کمی در باره خود و آثارتان، به خصوص آثاری که برای جوانان و نوجوانان نوشته اید، صحبت کنید.

معلمی هستم در آستانه پنجاه سالگی. سالها در مدارس ابتدایی، راهنمایی، دبیرستان، هنرستان و مراکز تربیت معلم، دخترانه و پسرانه، در شهر و روستا و داخل و خارج کشور درس داده ام. سیزده سالی سردبیر ماهنامه رشد معلم بودم و یک سالی است که سردبیری رشد نوجوان را بر عهده دارم. در ضمن با بیش از پنجاه روزنامه، هفته نامه، ماهنامه، فصلنامه و سالنامه هم همکاری داشته و دارم. مجموع آثار چاپ شده ام در قالب کتاب به بیست جلد می رسد که بخش اعظم آن در حوزه فرهنگ و ادب دینی است. از جمله مجموعه شعر به نامهای ای آفریدگار، با آخرین رسول، آواز انتظار و ... که محصول دوندگیهای سالهای جوانی و نوجوانی است برای گردآوری مجموعه شعرهای مذهبی معاصر. این کتابها عموما در فاصله سالهای 1350 تا 1356 به صورت موضوعی تهیه و تنظیم شدند که بعضی از آنها در همان ایام به ناشر سپرده شده و به تناوب در سالهای بعد از پنجاه و هفت چاپ شد و بعضی دیگر محفوظ ماند تا امروز. چون دیگر نه حال و حوصله اش بود و نه ضرورتش را حس می کردم. بعد از انقلاب هم چند مجموعه شعر چاپ کردم که بعضی هایش، اگرچه اثر دینی، به معنای خاص آن به حساب نمی آید؛ اما چون مربوط به وقایع و شخصیتهای یک انقلاب دینی است، از همین نوع به شمار می رود. از این گروه کتابهایم می توانم به مجموعه شعرهای ای فاتح همیشه تاریخ، پاسدار خورشید، مثلِ من به انتظار، تاوان عشق، آن بهار مهربان اشاره کنم که به ترتیب در باره حضرت امام، سبزپوشان دلاور دفاع مقدس، استاد شهید مطهری ، امام علی و حضرت فاطمه (س) است. کتابی هم به نام علم و ایمان در گفتگو با دانشمندان دارم که چاپ سوم آن اخیرا منتشر شده و جلدهای بعدی هم دارد. این کتاب هم در شمار کتابهای دینی من قرار می گیرد. بقیه کتابهایم در حوزه شعر، گفت وگو و مصاحبه و خاطره برای سه گروه سنی کودک، نوجوان و بزرگسال هم اگرچه نام و نشان دینی ندارند، اما درنهایت تبلور همین ایمان و عقیده است.

ادامه مطلب ...

نقش صبر و استقامت در تحصیل مقامات بندگان ممتاز

نقش صبر و استقامت در تحصیل مقامات بندگان ممتاز



پاسدار اسلام- سال بیستم - مرداد 1380- شمار 236

ویژگی های عباد الرحمن 14

حجة الاسلام والمسلمین محمد محمدی اشتهاردی

چنان که قبلاً ذکر شد در قرآن (از آیه 63 تا 74 سوره فرقان) دوازده ویژگی بندگان ممتاز خدا، بیان شده است که با توجه به این آیات چنین نتیجه می گیریم؛ پنج خصلت و ویژگی نخست، جنب اثباتی دارد، و بندگان ممتاز خدا، آن را انجام می دهند، و چهار صفت و ویژگی بعد جنبه نفی دارد که بندگان ممتاز خدا از آن دوری می کنند، سپس سه ویژگی دیگر جنب اثباتی دارد که این سیر از اثبات به نفی و از نفی به اثبات، شاید اشاره به دو موضوع تحلیه و تخلیه باشد که علم اخلاق و تهذیب بر محور این دو اصل و دو جنبه دور می زند، و بندگان ممتاز خدا باید در هر دو جنبه قوی باشند، و از نیروهای مثبت برای بیرون راندن خصال منفی کمک بگیرند، و با وارد نمودن فرشته، دیو را از درون خارج سازند، زیرا دیو بدون فشار نیروهای مثبت، از درون انسان اخراج نمی گردد. نکت بسیار قابل توجه این که خداوند با صراحت می فرماید: این دوازده ویژگی در پرتو صبر و استقامت به دست می آید، یعنی اگر انسان دارای نیروی صبر نباشد نمی تواند به تحصیل ویژگی های برجسته بندگان ممتاز الهی دست یابد، چنان که در آیه 75 سوره فرقان می خوانیم: «اولئک یجزون الغرفة بما صبروا» به آنان به خاطر صبر و استقامتشان، درجات عالی بهشت داده می شود، از این عبارت به اوج اهمیّت نقش صبر در تحصیل ارزش ها، و پرهیز از ضد ارزش ها پی می بریم، که اگر آن نباشد، انسان هرگز نمی تواند دارای ویژگی های ممتاز گردد و به درجات عالی نایل شود.

ادامه مطلب ...

وسواس و درمان آن

وسواس و درمان آن



مقایسه دو شیوه شناخت ـ درمانگرى اسلامى و شناخت ـ درمانگرى سنّتى

دکتر على‏نقى فقیهى (1) ـ جمشید مطهرى (2)

چکیده

این مقاله به مطالعه درباره رویکرد «شناخت ـ رفتار درمانگرى اسلامى» و مقایسه آن با رویکرد «شناخت ـ رفتار درمانگرى سنّتى» در زمینه علایم پیش‏گیرى و درمان اختلال وسواس فکرى ـ عملى مى‏پردازد. اختلال وسواس فکرى ـ عملى ( OCD ) (3) یکى از اختلالات اضطرابى است که با تفکر وسواسى، رفتار اجبارى و درجات متفاوت اضطراب مشخص مى‏شود. اولین و جامع‏ترین مطالعه در مورد این اختلال را ژانه ( Johane ) در سال 1903 انجام داد و پس از آن، رویکردهاى روان تحلیلگرى، زیست‏شناختى، رفتارى، شناختى و شناختى ـ رفتارى به بررسى این اختلال پرداختند. در این میان، شناخت ـ رفتار درمانگرى بر پردازش‏هاى شناختى نادرست در شکل‏گیرى و تداوم این اختلال تأکید کرده، با ایجاد دگرگونى و تغییر نظام شناختى فرد و بهره‏گیرى از فنون و اصول شناختى و رفتارى، به درمان این اختلال مى‏پردازد. (4)

از سوى دیگر، در متون اسلامى به نکات ظریف و کاربردى در ارتباط با این اختلال برمى‏خوریم. در این رویکرد، علاوه بر نقش عوامل فیزیولوژیک و عوامل عاطفى و هیجانى، بر نقش فرایندهاى شناختى و عقلانى تأکید شده است. همچنین راهبردهاى پیشگیرانه و درمانى اسلامى بر تمام جنبه‏هاى درمانى، به ویژه فنون شناختى، رفتارى، معنوى، ارتباطى و دارویى، تأکید دارند.

مقاله حاضر درصدد مقایسه رویکرد «شناخت ـ رفتار درمانگرى سنّتى» با «شناخت ـ رفتار درمانگرى اسلامى» برگرفته از متون و منابع اسلامى در زمینه علایم، محتوا، سبب‏شناسى، پیش‏گیرى و درمان اختلال وسواس فکرى ـ عملى و شناخت وجود تشابه و تمایز این دو رویکرد در ارتباط با موارد مذکور است.

ادامه مطلب ...

واکنش‏هاى متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه‏السلام

واکنش‏هاى متفاوت در مقابل دعوت حضرت ابراهیم علیه‏السلام



نگاهى به شیوه امر به معروف و نهى از منکر در جامعه

ملیحه‏السادات سیدرضا

مقدّمه

ابراهیم علیه‏السلام آزر و بت‏پرستان و ستاره‏پرستان را به توحید دعوت نمود. این دعوت، همراه با احترام و محبت و بدور از سخنان زشت و خشونت‏آمیز بود، حتى اجبار و زورگویى در سخنانش دیده نشد، بلکه مواعظ ایشان همواره همراه با دلایل کاملاً منطقى و معقول بود.

اما واکنش مردم در برابر دعوت حضرت ابراهیم علیه‏السلام دوگونه بود: اکثریت مردم از دعوت روى گردانده، به مخالفت و مبارزه با وى پرداختند؛ و گروه اندکى ایمان آورده، به همراه ایشان از سرزمین بابل خارج گردیدند.

در این نبشتار سعى شده تا واکنش‏هاى متفاوت جامعه در مقابل دعوت ابراهیم علیه‏السلام با استعانت از آیات قرآن کریم و روایات صحیح مورد بررسى قرار گیرد.

روى‏گردانى از دعوت

به دنبال دعوت ابراهیم علیه‏السلام ، آزر و همچنین قوم بت‏پرست و نیز نمرود از او روى گردانده، به‏مبارزه‏با وى پرداختندکه درذیل، چگونگى برخوردآن‏ها بررسى‏خواهد شد:

الف. مخالفت آزر با حضرت ابراهیم علیه‏السلام

با توجه به آنچه گذشت، حضرت ابراهیم علیه‏السلام در عباراتى لطیف و اشاراتى نیکو که حاکى از مهربانى و عطوفت، صبر و بردبارى، لطف و احترام وافر ایشان بود و نیز با بیان دلایل قانع‏کننده، که افکار خفته را به حرکت وا مى‏داشت، آزر را به توحید دعوت نمود و از او خواست که تنها خداى یکتا را بپرستد و از عبادت مشتى سنگ و چوپ خوددارى نماید. سپس او را به حق دعوت نمود و بطلان عبادت بت‏ها را بیان کرد؛ بت‏هایى که دعاى عبادت‏کنندگان را نمى‏شنوند و جایگاه آن‏ها را نمى‏بینند، پس چگونه رفع حاجت آن‏ها مى‏کنند یا خیر و برکت در روزى و یا نصرت به آن‏ها مى‏رسانند؟ (1) اما آزر، که در دربار نمرود به شوکت و جلال خاصى رسیده بود، حاضر نبود مقام خود را از دست بدهد و به عبادت خداوند تعالى بپردازد. از این‏رو، در جمله‏اى خصمانه و تهدیدآمیز از حضرت ابراهیم علیه‏السلام روى برگرداند. قرآن کریم سخن آزر را چنین نقل مى‏فرماید: «قال اراغب انت عن الهتى یا ابراهیم لئن لم تنته لارجمنّک و اهجرنی ملیّا» (مریم: 46)؛ گفت: (اى ابراهیم) آیا تو از معبودهاى من روى گردانى؟ اگر (ازاین‏کار) دست برندارى، تو را سنگسارمى‏کنم‏وبراى‏مدتى‏طولانى از من دور شو.

ادامه مطلب ...

هویت در نوجوانى

هویت در نوجوانى



جمشید مطهرى

مقدمه

با آن‏که فرد آدمى در پایان دوره کودکى با محیط خود، سازش یافته، به نظر مى‏رسد هنوز فردى است که به مرحله نهایى تحوّل و گسترش خود نرسیده. پایان دوره کودکى آغاز دوره بزرگى است که هر انسانى در جریان یک تحوّل طبیعى، با عبور از آن به احراز «تعادل نهایى» نایل مى‏آید. این دوره، که موسوم به دوره نوجوانى است، هم از نظر نوجوانان و هم از نظر والدین، از قدیم، دورانى دشوارتر از سال‏هاى کودکى قلمداد شده است. شاید بتوان گفت که نوجوانى بحرانى‏ترین مرحله زندگى است و هر کس در جریان زندگى خود، به ناچار باید از این گردباد شدید بگذرد. این گردباد آن‏چنان وجود روانى و جسمانى نوجوان را دست‏خوش جریانات سهمگین خویش مى‏سازد که مى‏توان گفت: او را دچار حیرت و سرگشتگى مى‏کند. در واقع، نوجوان در این گیرودار، مى‏خواهد بنالد، از بد حادثه فریاد برآورد؛ ناله و فریادى که از دل بیمار زار و درمانده‏اى برمى‏خیزد و با آن‏که هرچه بیمار، زارتر و درمانده‏تر باشد کم‏تر مى‏نالد، در این‏جا برعکس، طغیانش دامن‏گیرتر است. او آرام و قرار ندارد، به این در و آن در مى‏زند، تلاش مى‏کند تا از میان امواج خروشانى که از هر سو او را احاطه کرده است، راهى به سوى ساحل نجات بیابد. پس نوجوان را باید شناخت، باید به دل زارش راه یافت و در حلّ و فصل مشکلات این سن، او را یارى کرد. به راستى، کم‏تر خانه‏اى است که در آن، نوجوانى زندگى نکرده و یا آینده نزدیکى در انتظار او نباشد. همه کس به نحوى از انحا با نوجوانان سروکار دارد. بنابراین، لزوم آشنایى با مسائل و مشکلاتى ـ که در واقع ـ زیرساز بحران‏هاى رفتارى نوجوانان است، براى همه افراد کم و بیش لازم است؛ زیرا هرگونه ناآشنایى با این مسائل ممکن است سبب تشدید واکنش‏هاى عصیانى نوجوان و بروز رفتارهاى غیرعادى خطرناکى شود که دامنگیر خود نوجوان و اطرافیان او خواهد شد.

ادامه مطلب ...