روشهای تطابق انسولین با غذا

روشهای تطابق انسولین با غذا

کربوهیدرات ها بیشترین و سریعترین اثر را روی قند خون دارند. برای تطابق دادن دوزانسولین مصرفی با مقدار کربوهیدرات غذا که به کنترل قند خون کمک می کند، چند روش وجود دارد.

ساده ترین متد این است که برای وعده های غذایی با سایزهای مختلف، مقدار مشخصی از انسولین تعیین کنیم. مثلاً 4 واحد انسولین کوتاه اثر برای وعده های غذایی کوچک، 6 واحد برای وعده های متوسط و 8 واحد برای وعده های بزرگتر. روش دیگر روش شمارش کربوهیدرات ها است که یک روش موثر برای تطابق دادن مقدار انسولین مصرفی با مقدار کربوهیدرات دریافتی است.

این روش بر این اصل استوار است که در یک فرد با وزن و میزان فعالیت متوسط، به ازای هر 15 گرم کربوهیدرات خورده شده، 1 واحد انسولین باید تزریق کرد.

غذاهای حاوی کربوهیدرات عبارتند از: گروه نان و غلات، گروه میوه و گروه شیر.

هر یک واحد نان و غلات 15 گرم کربوهیدرات دارد. هر یک واحد میوه هم حاوی 15 گرم کربوهیدرات است. هر یک واحد شیر 12 گرم کربوهیدرات دارد که معمولاً برای راحتی کار، مقدار کربوهیدرات آن را به صورت روند، 15 گرم در نظر می گیریم. به عبارتی هر یک واحد میوه، شیر و نان و غلات همگی 15 گرم کربوهیدرات دارند. در مورد سبزیجات هر 3 واحد آن، 15 گرم کربوهیدرات دارد و بدین ترتیب مصرف کمتر از 3 واحد سبزی (یعنی 1 یا 2 واحد سبزی) در هر وعده غذایی آزاد محسوب می شود و فقط اگر تعداد واحدهای آن به 3 عدد رسید، بعنوان یک سهم کربوهیدرات در نظر گرفته می شود.

باید توجه داشت که هر یک واحد نان و غلات معادل 30 گرم نان (یک کف دست نان) یا 4 قاشق برنج یا یک سیب زمینی پخته متوسط یا 2/1 لیوان غلات یا حبوبات پخته است.

هر یک واحد میوه معادل یک میوه متوسط مثل یک سیب یا پرتقال یا هلو یا کیوی یا 2/1 موز یا یک برش هندوانه و ... است.

هر یک واحد شیر معادل 1 لیوان شیر یا 4/3 لیوان ماست است و هر یک واحد سبزی معادل یک لیوان سبزی خام یا 2/1 لیوان سبزی پخته است.

در زیر مثالی از روش شمارش کربوهیدرات ها در یک وعده غذایی آورده می شود:

گروه غذایی تعداد واحدهای مصرفی × گرم کربوهیدرات = جمع کربوهیدرات به گرم

نان و غلات 3 × 15 45

سبزیجات 1 × 0 0

میوه 1 × 15 15

شیر/لبنیات 1 × 12 12

گوشت 4 × 0 0

چربی 3 × 0 0

جمع 72 گرم

مقدار گرم کربوهیدرات در یک وعده غذایی را اگر تقسیم بر 15 کنیم، تعداد واحد یا سهم کربوهیدرات بدست می آید. این تعداد واحد یا سهم را سپس با مقدار انسولین کوتاه اثر (رگولار، لیسپرو یا آسپارت) تطبیق می‌دهیم. مثلاً اگر فردی به ازای هر 15 گرم کربوهیدرات (یا 1 واحد کربوهیدرات) ، به 1 واحد انسولین نیاز دارد، به ازای هر 4 واحد کربوهیدرات یا 15 ×4 گرم کربوهیدرات، به 4 واحد واحد انسولین احتیاج دارد.

بیمار با استفاده از ثبت دقیق مقدار کربوهیدرات دریافتی در هر وعده غذایی و مقدار انسولین مصرفی خود و نیز اندازه گیری میزان قند خون قبل و 3-2 ساعت بعد از صرف غذا، می تواند به فرمول اولیه مقدار انسولین مورد نیاز دست یابد. اگر سطح قند خون 2 ساعت بعد از غذا، بالا باشد، نشان می دهد که مقدار انسولین بیشتری برای آن مقدار کربوهیدرات مورد نیاز است و بنابراین فرمول بدین ترتیب تغییر می کند که هر یک واحد انسولین کوتاه اثر برای 12 گرم کربوهیدرات تزریق شود.

اگر بیمار 3 ساعت بعد از غذا دچار هاپیوگلایسمی شود، فرمول انسولین بطور عکس تغییر می کند یعنی مثلاً هر یک واحد انسولین کوتاه اثر برای 18 گرم کربوهیدرات باید مصرف شود.

بطور تجربی دیده شده که در بیشتر بیماران دیابتی نوع 1 ، یک واحد انسولین کوتاه اثر برای 16-8 گرم کربوهیدرات مصرف می شود و در بعضی کودکان، 1 واحد انسولین برای 20 گرم کربوهیدرات و در بعضی بیماران چاق، 1 واحد انسولین برای 5 گرم کربوهیدرات مصرف می شود. به هر حال نسبت مناسب باید بر اساس ویژگیهای فردی تعیین شود.

دوزانسولین مورد نیاز ممکن است در شرایطی همچون بیماری، ورزش، قاعدگی، استرس و ... نیاز به تغییر داشته باشد. دوزانسولین براساس شمارش کربوهیدراتها معمولاً در هنگام خواب یا قبل از ورزش سنگین، باید نصف شود.

منبع : http://www.persiandiet.com